Dosya uzantıları, ilgili dosyanın türünü belirttikleri için önemlidir. Bu uzantılar, dosya isminin sonuna eklenerek ilgili dosyanın hangi uygulamayla açılması gerektiği konusunda kullanıcıya ipucu verir. Aşağıdaki uzantılar incelendiğinde, uzantıların işlevi öğrenebilir, hangi uygulamayla açılabileceği anlaşılmış olunur.

.$$$ – Bazı geçici dosyalar bu uzantıyı taşır, bellekte yüklü bir uygulama bulunmuyorsa bu dosyaları silmekte bir sakınca yoktur.

.386 – Takas dosyası, Windows XP’den önceki 32 bit’lik Windows sürümleri tarafından kullanılan sanal bellek dosyasıdır.
.aI – Abode Illustarot dosyası, Illustrator yazılımının uygun sürümü kullanılarak açılabilir.

AIF, AIFF – Uzantısı “Audio Interchange File Format” olan AIFF, Apple Computer tarafından, ses parçalarının ve şarkıların kaliteden ödün vermeden saklanabilmesi için geliştirilmiş “sıkıştırma sağlamayan” bir dosya formatıdır. Bu ses dosyalarını açmak için QuickTime veya iTunes yazılımlarından faydalanılmaktadır.

.ANI – Animasyonlu fare imleçleri, kullanmak için C:WindowsCursors klasörüne kopyalamak yeterlidir.

.ARC – Bir dosya sıkıştırma formatıdır

.ARJ – ARJ uzun dosya isimlerini desteklemediği için artık yaygın olarak kullanılmayan bir dosya sıkıştırma ve arşivleme formatıdır.

.AS-Actionscript kodlarının bulunduğu dosyalardır.

.ASF – Açılımı “Active Streaming File” olan ASF dosyaları genellikle akışkan video dosyalarının alımı için kullanılır. ASF dosyası bir akışkan sunucusunu gösterebileceği gibi izlenecek videonun tümünü de barındırabilir.

.ASP – Active Server Page (Aktif Sunucu Sayfası – ASP) sayfaları, sunucu tarafından çalıştırılan, web sitelerinin dinamik içerik sunmalarına olanak tanıyan dosyalardır. Çalıştırılmaları için gerekli ASP eklentilerine sahip bir web sunucusuna ihtiyaç bulunur.

.AU – Sun Microsystems ve diğer UNIX tabanlı bilgisayarlar üzerinde kullanılan bir ses dosyası türüdür.

.AVI – Çeşitli codec’lere sahip video ve ses parçalarını barındırabilen dosyalardır. AVI dosyalarını görüntüleyebilmek için, içerdiği ses ve görüntü parçalarının codec’leri sistemde yüklü olmalıdır.

.AVS – Intel’in geliştirdiği video yakalama formatı.

.BAK – Dosyaların yedek amaçlı kopyaları BAK uzantısına sahiptir. Bu dosyalar ana uygulama tarafından geçici olarak oluşturulur

.BAS – Basic dilinde kod barındıran dosyalar genellikle BAS uzantısına sahiptir. BAS uzantılı dosyalar Visual Studio kapsamındaki Visual Basic’de, Word ve Excel kapsamındaki Visual Basic for Applications’da kullanılmaktadır.

.BAT – Yığın dosyalarının uzantısı .bat’tır. Bu dosyalar çalıştırıldığında bir sıra DOS komutu art arda çalıştırılır.Mesela dosya şifrelemelerin de kullanılan bazı kodlar bu dosya içine yazılır, ve çift tıklama sonucu açılan ms-dos satırına girilen şifre ile açılan pencereden şifre girilir ve şifrelş dosya açılır.

.BIN – Binary (ikili) veri barındıran doya türleri genellikle bu uzantıyı alırlar. .bin dosya uzantısı CD/DVD imajlarının sonuna da eklenir. BIN CD/DVD imajları Daemon Tolls kullanılarak açılabilir.

.C – Derlenmiş C programları bu uzantıyla saklanır. .c dosyaları aslında birer salt metin dosyasıdır. Bir metin editörüyle kolaylıkla açılabilirler. Derlenebilmeleri içinse uygun bir C derleyicisine ihtiyaç vardır.

CAB – Microsoft tarafından hayata geçirilmiş ZIP benzeri bir sıkıştırma ve arşivleme formatıdır. Windows’un güncel sürümleri herhangi bir yardımcı uygulamaya ihtiyaç duymadan CAB arşivlerinin içeriğini görüntüleyebilir.

.CDA – Açılımı “CD Audio track” olan CDA dosyaları, CD/DVD ROM sürücüsüne yerleştirilen müzik CD’lerini dinlemeye yardımcı olur. CDA dosyalarının her biri CD’deki bir şarkıya kısayol niteliğindendir. Örneğin 5.CDA uzantılı dosyayı çalıştırılarak Windows Media Player’in CD’deki 5. şarkıyı çalmasını sağlar. CDA dosyaları sabit diske kopyalanırsa CD’deki ilgili parçalar diske kopyalanmış olur, bu iş için bir CDex gibi Audio CD-Rip yazılımı kullanmak gerekir.

CMD, .COM, .EXE – İkili veri barındıran çalıştırılabilir dosyalardır.

.CPL – Windows denetim masası dosyasıdır. Üzerine çift tıklanarak çalıştırılabilirler.

.CSS – Web ortamında kullanılan hazır stil şablonlarıdır. Ana dokümandan çağrılan CSS dosyaları, yazı tipi, büyüklüğü, satır aralığı gibi parametreler etki eder.

.CSV – Virgülle ayrılmış veriler içeren metin tabanlı dosyalardır.

.CUR – Windows imleç dosyasıdır.

DAT – Genel veri dosyası. Video CD’lerde bulunan DAT dosyalarıysa sıkıştırılmamış ses ve MPEG görüntü barındıran basit video dosyalarıdır.

.DLL – Açılımı dynamic link library olan DLL dosyaları, uygulamaların çalışabilmesi için gerekli fonksiyonlar içerir.

.DOC – Microsoft Word dokümanı. Word dokümanları Microsoft Word ile açılabildikleri gibi, Wordpad, OpenOffice.org, Ability Write gibi yazılımlarla da açılabilir.

.DOT – Microsoft Word doküman şablonu.

.DRV – Sürücü dosyası. Genellikle bir donanıma veya çevre birimine aittir.

.DS_Store -DS_Store dosyaları Mac ile Windows arasında mekik dokuyanların dikkatini çeken ve bir o kadar da canını sıkan dosyalardır.
Mac OS X Finder tarafından oluşturulan klasör bilgi dosyasıdır.
Finder erişim yaptığı dizinlerde Mevcut klasör hakkında ikon, yetki vb. bilgileri kaydetmnek için DS_Store isimli bir dosya üretir.
Machintosh bilgisayarda bu dosyalar görünmez ama klasörleri ZIP´leyerek windows ortamına aktarırsanız dosyalar görünür.
DS_STORE dosyasını Silmenizde bir sakınca yoktur.

.EPS – PostScript formatı. Genel kabul görmüş, dokümanların vektörel olarak saklanmasına imkan tanıyan bir formattır.

.FLA – Bu uzantıda ki dosyalar Adobe Flash programının çalışma dosyalarıdır.

.FLC, .FLI – AutoDesk animasyon dosyaları.

.FNT, .FON, .TTF – Yazı tipi (font) dosyaları. Görüntülemek için üzerine çift tıklandığında, sisteme yüklemek için C:WindowsFonts klasörüne kopyalamak yeterlidir.

.HLP – Yardım (Help) dosyalarının genel uzantısı .hlp’dir. Bir yardım dosyasını görüntülemek için tek yapılması gereken üzerine çift tıklamaktır. Programcılar günümüzde CHM uzantılı / HTML tabanlı yardım dosyalarını da sıklıkla kullanmaktadırlar.

.HTM, .HTML – Çeşitli komutlar kullanılarak biçimlendirilmiş, web tarayıcılar tarafından görüntülenebilen, metin tabanlı dosyalardır. HTML formatındaki dosyalar basit bir metin editörüyle oluşturulabileceği gibi Frontpage, Dreamveawer gibi yazılımlarla da hazırlanabilirler.

.ICO – Windows simge (icon) dosyası.

.INF – Bilgi (Information) dosyaları. Genellikle salt metin içeren bu dosyalar, bir uygulama veya dosya hakkında bilgi içerebildikleri gibi donanım sürücülerinin yüklenmesine de aracılık ederler. Donanım sürücülerinin bulunduğu klasördeki INF dosyasını inceleyerek hangi donanıma ait olduğu ortaya çıkarabilir, inf dosyası üzerine sağ tıklayarak Yükle’yi seçip ilgili aygıt sürücülerinin yüklenmesi sağlanabilir.

.INI – Açılımı Initialization olan bu dosyalar uygulamaların çalışma parametrelerini saklar.

.JAR – Java dosyalarının sıkıştırma yöntemidir.Winzip ya da Winrar ile açılabilir.

.JPEG, .JPG, .JIF, . JFF, .JFIF – Bu uzantıların hepsi JPEG formatını anlatır. Joint Photographic Experts Group tarafından geliştirilen JPEG formatı günümüzde halen yaygın olarak kullanılır. Popüler tüm grafik uygulamaları JPEG formatındaki dosyaları açabilir. Bir ISO/ITU standardı olan JPEG’de minimum kayıplı sıkıştırma 1/20’dir. Bu sıkıştırma oranı tercih edildiğinde fotoğraf fazla zarar görmeden etkili bir sıkıştırma sağlanır. En yüksek sıkıştırma oranıysa 1/100’dür. Bu oran kullanıldığında JPEG’in tüm sıkıştırma zaafları görülebilir.

.LOG – Log (kütük) dosyaları, uygulamalardan oluşan hataları veya çalışma adımlarını kontrol etmeye izin veren bilgilendirici dosyalardır. Herhangi bir metin editörüyle açılabilirler.

.MDB – Access veritabanı dosyasıdır.

.MID – MIDI ses dosyası, Windows Medio Player kullanılarak oynatılabilirler.

.MP3 – MPEG l video dosyalarının 3. katmanı olan ses katmanı ayrılarak bu katmana mp3 uzantısı verilmiştir. MP3 dosyaları hemen her medya oynatıcı tarafından görüntülenebilir.

.MPE, .MPEG, . MPG – Motion Pictures Expert Group tarafından geliştirilmiş bir formattır. Video dosyaları bu uzantıyı taşır.

.nb – Wolfram Mathematica programının bir uzantısıdır ve “note-book” kısaltmasıdır.

.OCX – Uygulamalara çeşitli özellikler kazandıran kütüphane dosyalarıdır.

.PCX – Zsoft tarafından geliştirilmiş bir grafik formatıdır.

.PDF– PDF (Portable Document Format; Taşınabilir Belge Biçimi), platformlar arası taşınabilir ve yazdırılabilir belgeler oluşturmak amacıyla üretilmiş sayısal bir dosya biçimidir.
.PGM– Genellikle yüz tanıma işlemlerinde kullanılan bir resim dosya formatı.
.PIF – Microsoft tarafından geliştirilen ve açılımı “Program Information File” olan bu dosya, uygulamanın hangi parametreler kullanılarak çalıştırılacağını Windows’a anlatır.

.PNG – Açılımı “Portable Network Graphics” olan bu imaj formatı halen yaygın olarak kullanılmaktadır. Imajları yüksek oranda sıkıştırabilen bu format, görüntüde herhangi bir kayba sebep olmaz. Quickview, Internet Explorer gibi yazılımlar png uzantılı dosyaları gösterebilir

.pot – 2007 den öncesi Microsoft PowerPoint sürümler içim tasarım şablonları dosya uzantılarıdır.

.potx – 2007 den sonrası Microsoft PowerPoint sürümler içim tasarım şablonları dosya uzantılarıdır.

.PPS – PowerPoint Slayt gösterisi. Bir PowerPoint sunumunun (PPT) uzantısını PPS olarak değiştirirseniz dosyanın üzerine çift tıkladığınızda sunum otomatik olarak dönmeye başlar.

.PPT – PowerPoint sunum dosyaları PPT uzantısını taşır ve Microsoft PowerPoint uygulamasıyla açılabilir.

.PSD – Photoshop’un varsayılan imaj formatıdır.
.PY Python isimli programlama dilinde üretilmiş dosyalardır. Dosya içersinde çeşitli komutlar bulunur.
PY dosyasını not defteri ile açıp bakabilirsiniz. ama kodları çalıştırıp sonuç alabilmek için Python derleyici gerekir.
.MOV, .QT – QuickTime dosyaları, Apple tarafından sunulan QuickTime uygulaması kullanılarak görüntülenebilir. Bu iki uzantıya sahip olan dosyalar, bir müzik parçası, video görüntüsü veya çevresel görüntü barındırabilir.

RA, .RAM, .RM – Real Networks (www.real.com) tarafından geliştirilmiş ses/video dosyalarıdır.

.RAR – Yüksek sıkıştırma oranı sağlayabilen bir sıkıştırma / arşivleme dosya türü, WinRaR kullanılarak açılabilir.

.RAW – Ham (işlenmemiş) görüntü formatıdır. İlgili makine üreticisinin sunduğu imaj işleme yazılımıyla açılıp, kullanılabilir bir imaj formatına çevrilmeleri gerekir.

.REG – Kayıt dosyası. Bu dosyaların üzerine çift tıkladığınızda içerisindeki bilgiler Windows Kayıt Defteri’ne (Regedit.exe) işlenecektir.

.RTF – Rich Text Format (Zengin metin biçimi). Microsoft tarafından hayata geçirilmiş, yazı tipi, renk ve vurgulama barındıran metin tabanlı dosyalar hazırlamaya imkan tanıyan bir formattır.

.SIT – Apple Macintosh bilgisayarlarda kullanılan bir dosya sıkıştırma – arşivleme formatıdır. SIT dosyalarını açabilmek için sistemde Stuffit Expander (www.stuffit.com) uygulaması yüklü bulunmalıdır.

.SCR – Ekran koruyucu dosyalarıdır. Bu dosyaların çalıştırılabilir EXE, COM, MSI gibi dosyalardan farkları bulunmaz. Üzerlerine çift tıklayarak scr dosyaları çalıştırılabilir

.SRT – Film alt yazı dosyalarıdır.

.SYS – Sistem dosyalarıdır.

.SWC – Actionscript sınıf dosyalarıdır, önceden derlenmiş Flash sembollerinden ve değişmeyecek sembolleri ve kodu yeniden derlemenizi önleyen
ActionScript kodundan oluşan bir pakettir.

.TAR – “Tape Archive” ifadesinin kısaltılmasından oluşan bu uzantı UNIX tabanlı işletim sistemlerinde kullanılır. TAR dosya formatında arşivlenip bir araya getirilen dosyalarda sıkıştırma işlemi gerçekleştirilmez. TAR dosyaları zaman zaman yardımcı uygulamalarla sıkıştırılarak .tar.gz, .tar.Z veya .tgz gibi uzantılara kavuşurlar.

.THEME – Microsoft’un Windows 95’ten itibaren kullanmaya başladığı bu dosya uzantısı arayüz temasını değiştirebilen dosyalara eklenir.

TIF, TIFF – Grafik dosyalarıdır. Photoshop gibi uygulamalar kullanılarak görüntülenebilirler.

.TMP – Geçici (Temporary) dosyalarıdır.

.TXT – ASCII standardı belirlenmiş karakterleri kullanan metin dosyalarıdır.

.WAB – “Windows Address Book” ifadesinin bir kısaltması olan WAB uzantısı, kısaltmadan anlaşılabileceği gibi adres defteri barındıran dosyaların sonuna eklenir. Outlook Express, WAB dosyalarını kullanan uygulamaların başında gelir. Herhangi bir WAB dosyasını açmak, içeriğini görüntülemek ve değiştirmek için üzerine çift tıklamak yeterlidir

WAV – Herhangi bir sıkıştırma rutini barındırmayan ham ses dosyasıdır.

.WMF – Popüler bir vektörel grafik formatıdır. WMF dosyalarının sağladığı avantaj, vektörel olmasının sağladığı avantaj ile kaliteden ödün vermeksizin istenilen büyüklükte kullanılabilmesidir. Hemen her grafik uygulaması bu formatı tanır.

.WRI – Karşılaşılması oldukça zor olan bir dosya formatıdır. RTF formatına benzeyen bir biçime sahip olan WRI dosyaları, Windows 3.1 ve NT 3.51 bünyesindeki Write uygulamasıyla hazırlanır. Wordpad, MS Word gibi popüler kelime işlemciler bu dosyaları açabilirler.
.XML-Extensible Markup Language (Genişletilebilir İşaretleme Dili, kısaca XML), hem insanlar hem bilgi işlem sistemleri tarafından kolayca okunabilecek dokümanların dosya formatı.Platform bağımsız kullanılabilir.İçinde çeşitli bilgiler bulunur.
.XLS – Excel çalışma tablosu. Microsoft Excel uygulamasıyla oluşturulabilir ve açılabilir.

.Z – Unix’de kullanılan dosya sıkıştırma formatıdır. Bu dosya uzantısını taşıyan dosyaları açmak için 7 Zip veya benzeri ücretsiz bir uygulamadan faydalanmak gerekir.

.ZIP – Sıkıştırılmış arşiv dosyasıdır. Çeşitli sıkıştırma uygulamaları tarafından oluşturulabilen ve açılabilen dosya türüdür. Windows Me ve üzeri işletim sistemleri ZIP dosyalarını açmak için herhangi bir uygulamaya ihtiyaç duymazlar

Yazar Hakkında

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code class="" title="" data-url=""> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> <pre class="" title="" data-url=""> <span class="" title="" data-url="">

Close